به جای بررسی چرا برخورد ؟ (ارایه قانون پیشنهادی در خصوص فعالیت شرکتهای بازاریابی شبکه ای )
بازاریابی شبکه ای موج نویی از تجارت و کسب و کار است که چند صباحی است در کشورمان ایران طلوع کرده و بحثهای بسیاری را باعث شده .
بازاریابی شبکه ای یا بازاررسانی شبکه ای که به نتورک مارکتینگ معروف است نوعی ازبازاریابی است که در آن به جای تبلیغات رسمی وپرهزینه از روش رو در رو (تبلیغات کلامی) استفاده می شود . یعنی افراد با استفاده از این روش نقش معرفان شرکت و کالاهای شرکت را برعهده می گیرند . یکی از عواملی که باعث ایجاد اشتغال می شود همین امر است که بازاریابان با معرفی کالا یا کالاهای شرکت و البته فروش آنها حق العمل دریافت می کنند .
در کشورهای پیشرفته این مسئله حل شده است وافراد فرق بین نتورک سالم و ناسالم یا همان شرکتهای دسیسه هرمی را می دانند . شرکتی به نام amway در سال 1959 در آمریکا تاسیس شد و در همان سال اول با استفاده از بازاریابی شبکه ای 500000 دلار سود کرد وهم اکنون در 54 کشور دنيا شعبه دارند و 3 ميليون بازارياب فعال دارند كه در 80 کشور فعاليت مي کنند. البته همیشه در کنار گل ، خارهم می روید . در کنار این شرکت دسیسه های هرمی هم شروع به فعالیت کردند که البته فرقهای زیادی بین بازاریابی شبکه ای و شرکتهای هرمی است .
مفهوم هرم در ایالت متحده امریکا از این عبارت پیروی میکند که : اعضا به خاطر دعوت دیگر افراد به سیستم پاداش دریافت میکنند و این پاداش به فروش محصول یا خدمات تا کاربر انتهایی وابسته نیست . پس میتوانیم از مفهوم مخالف این عبارت استفاده کنیم و بگوییم : هر سیستم بازاریابی شبکه ای که بر اساس فروش محصول یا خدمات به افرادش حقل العمل بدهد و این پاداشها تا فروش محصول تا کاربر انتهایی جریان داشته باشد ، هرمی نیست و ظاهرا مشکلی ندارد .
اکنون که آمار بیکاری در کشور ما رو به افزایش است ، بازاررسانی شبکه ای و شرکتهایی از این قبیل می تواند راه چاره و مرهمی بر این زخم باشند که سالانه ضربه های سختی به پیکره خانواده ها و جامعه ایرانی می زند . دولت محترم و مجلس میتوانند با بررسی این مقوله و با قانونمند کردن فعالیت این گونه شرکت ها در جمهوری اسلامی ایران ، هم به مبارزه با دسیسه های هرمی که اکثرا" خارجی هستند بپردازد و هم با اشتغالزایی راه را برای شکوفایی اقتصادی ایران عزیز هموار نمایند .
زمانی که موجی در بین افراد یک سازمان یا یک کشور رواج پیدا می کند به جای اینکه به مبارزه و سرکوبی آن بپردازیم بهترین راه ، هدایت آن به جهتی درست وقانونی است . دولت محترم و قوه مقننه میتوانند با کنترل و تقویت این موج تقریبا" نو در کشورمان ، زمینه را برای اشتغالزایی جوانان کشور فراهم نمایند .
در کنارمشکلاتی که نتورک مارکتینگ دارد که باید با درایت مسئولان از بروز آن جلوگیری کرد ، این نوع سیستم ها حسن های قابل توجهی نیز دارند . برای مثال :
ساختن افرادی با اراده و هدفمند : نه اینکه افراد را رویایی بار بیاوریم بلکه با ساختن مدیران و بازاریابانی که با برنامه ریزی و هدفمند کارکردن آشنا هستند می توانیم افراد قدرتمندی را داشته باشیم که مشغول به کسب و کار هستند .
ایجاد حس اعتماد به نفس در بین افراد : از آنجاییکه این نوع تجارت ، تجارتی آزاد و بدون مرز است ، فردی که در این نوع سیسمتم ها فعالیت می کند درمی یابد که فرد مهمی است و کاری هست که او ازعهده آن برآید (زمانی که محصولات و کارش را معرفی می کند و زمانی که سازمانش را رهبری می کند ) .
تعلیم و تربیت و تکثیر آن : یکی از موارد بسیار جالب و مثبت این است که اساس این حرفه تعلیم و تربیت است یعنی این که بازاریاب در طول فعالیت به طوردائم تحت آموزش است تا جایی که خود او یکی از افراد با تجربه و آموزش دیده این تجارت می شود و حالا اوست که با آموزش افراد جدید زمینه را برای رشد فکری و تجاری آنها فراهم می کند واین پروسه همین طورادامه می یابد .
دولت و مجلس محترم با ایجاد یک کمیسیون و یا تشکیل صنف تجارت الکترونیک و با تصویب قانون تجارت الکترونیک در خصوص فعالیت شرکتهای بازاریابی شبکه ای نه تنها می تواند راه را بر سودجویان ببندد بلکه با قانونمند کردن این روش به رفع ابهام درمورد فعالیت این نوع شرکت ها بپردازد. پیشنهاد اینجانب این است که با بررسی موارد ذیل به طرح قانونی در مورد بازاریابی شبکه ای یا نتورک مارکتینگ سالم پرداخته شود :
1- شرکتهای بازاریابی شبکه ای مجازآنهایی هستند که بر اساس فروش محصول یا خدمات به افرادشان حقل العمل بدهند و این پاداشها تا فروش محصول تا کاربر انتهایی جریان داشته باشد .
2- شرکتهای بازاریابی شبکه ای داخلی و خارجی باید طبق ضوابط این قانون به ثبت برسند و نحوه فعالیت خود را به صورت کاملا" شفاف بیان کنند .
3- اساس فعالیت باید بر مبنای فروش محصول یا ارائه خدمات باشد و نباید بر اساس ورود اعضا یا عضوگیری حق العملی پرداخت شود . و نباید از بازاریابان حق عضویتی دریافت گردد .
4- محصولات شرکت باید دارای قیمت مناسبی باشند و قیمت گذاری بر روی آنها باید توسط کارشناس صورت گیرد و با بازار تفاوت چندانی نداشته باشد .
5- اساس فعالیت شرکت باید برمبنای رضایت مشتری باشد .
6- پورسانت ها و حق العملها باید طبق پلنی شفاف و با توجیه کامل اقتصادی پرداخت شوند .
7- سایت اینترنتی شرکت باید مورد تایید نهاد مربوطه که مسئولیت نظارت را به عهده دارد قرار گیرد .
8- شرکت باید طبق قوانین مالیاتی نه تنها مالیات خود را پرداخت نماید بلکه با توجه به درآمد هر بازاریاب مالیات بردرآمد وی را محاسبه و از درآمدهای او کسر نماید .
9- شرکت باید دفتر مرکزی و روابط عمومی داشته باشد تا بتواند مستقیما" پاسخگوی مراجعه کنندگان باشد .
10- دفاتر و شعبات شرکت باید با مجوز شرکت و زیر نظر نهاد مربوطه تاسیس شوند .
11- هرشعبه باید زیر نظر یک بازرس فعالیت نماید و فعالیت روزانه باید صورت جلسه شده و بایگانی شود .
12- نباید برای شروع کار ، یک بازاریاب نیاز به سرمایه اولیه بالایی داشته باشد و خرید اولیه هر شخص نباید به عنوان سرمایه وی در شرکت محصوب گردد .
13- محصولات باید در بیرون از زنجیره شرکت هم موجود بوده و خریدار داشته باشد .
14- اگر فردی از بازاریابان به هر نحوی نتوانست موفقیتی کسب کند ، هرگز متضرر نشود .
15- شرکت باید جنبه کارآفرینی داشته باشد تا بازاریابان بتوانند به عنوان یک شغل به این کار نگاه کنند .
16- سود شرکت باید از خرید و فروش محصولات یا ارایه خدمات باشد . و هیچگونه شرط تعادل نفراتی نباید بر پلن شرکت حاکم باشد .
بازاریابی شبکه ای نمونه ای از یک کسب و کار جدید است که معتقد است : موفقیت هر فرد در گرو موفقیت دیگران است ( شعله ی شما زمانی که شعله ی دیگری را می افروزد ، چیزی از دست نمیدهد )
احمد